Centrum wiedzy

Osoba, która po raz pierwszy słyszy: „proszę rozważyć mediację”, zwykle nie zadaje pytania, którego oczekuje od niej system. Nie pyta, gdzie znajduje się lista mediatorów. Pyta: kto dobrze poprowadzi moją sprawę? To nie jest to samo pytanie.

Pierwsza mediacja często budzi więcej pytań niż sam spór: jak wygląda spotkanie, co trzeba powiedzieć, czy od razu trzeba rozmawiać z drugą stroną i czy ktoś będzie oczekiwał natychmiastowej decyzji. W praktyce mediacja jest znacznie mniej formalna, niż wiele osób się spodziewa — a dobre przygotowanie polega przede wszystkim na zrozumieniu, czego można się po niej spodziewać.

W sporze gospodarczym najdroższa nie zawsze jest przegrana. Czasem największym kosztem jest kilka lat oczekiwania na rozstrzygnięcie, w czasie których pieniądze pozostają zamrożone, inwestycja stoi, kontrahenci przestają ze sobą współpracować, a zarząd zamiast prowadzić biznes zajmuje się konfliktem. Mediacja nie usuwa ryzyka gospodarczego. Pozwala jednak odzyskać nad nim część kontroli.

Koszt konfliktu najłatwiej policzyć wtedy, gdy patrzymy na faktury. Opłata od pozwu, wynagrodzenie pełnomocnika, zaliczka na opinię biegłego, kolejna opinia, apelacja. Problem w tym, że najdroższe pozycje bardzo często nie pojawiają się w żadnym zestawieniu kosztów procesu.

Mediacja nie jest lepsza od sądu tylko dlatego, że zwykle jest mniej formalna. I nie każdy konflikt powinien kończyć się ugodą. Jej prawdziwa wartość pojawia się tam, gdzie strony – mimo sporu – nadal mają coś do zdecydowania i gdzie rozwiązanie problemu jest ważniejsze niż samo ustalenie, kto miał rację. W praktyce pytanie nie powinno więc brzmieć: „czy mediacja jest dobra?”, ale raczej: czy w tej konkretnej sprawie rozmowa może dać stronom coś, czego nie da im nawet korzystny wyrok? Dopiero wtedy warto poważnie zastanowić się nad wyborem drogi.